Dạy đạo đức bằng… khóc lóc, tội lỗi

22 - 22/01/2018 - 14:39:35 - Giáo dục

Dân trí Tại các chuyên đề đạo đức không ít chuyên gia có những bài nói chuyện… về trách nhiệm, lòng hiếu thảo lấy nước mắt học trò. Việc “thức tỉnh” này hiện khá phổ biến, được nhà trường, phụ huynh tung hô nhưng đang có rất nhiều ý kiến cảnh báo.

Xem thêm:

Xem thêm: thùng nhựa rỗngthùng nhựa đặcthùng nhựa công nghiệpthùng nhựa rỗng công nghiệpthùng nhựa đặc công nghiệp

Những đứa trẻ mang tội

“Đừng bao giờ để bố các bạn chết rồi, các bạn mới quỳ bên cạnh cái quan tài, khóc bù lu bù loa, bố ơi con xin lỗi bố. Đừng nói câu đó, ông ấy không nghe được nữa...”, đây là đoạn trích dẫn tại bài nói chuyện của báo cáo viên diễn ra tại một trường học ở Hà Nội. Cùng với nhiều lý lẽ về những bạn trẻ đang vô tâm, không quan tâm đến bố mẹ… bài nói chuyện đã làm cho hàng trăm học sinh khóc nức nở.

Ở góc độ nhà trường, phụ huynh đây được xem là bài dạy đạo đức quá thành công. Bài giảng chạm đến cảm xúc của học trò, các em xúc động, nghẹn ngào, vỡ òa những nỗi lòng thầm kín. Điều ít ai ít để ý, những cảm xúc này đến cảm giác mang ơn và tội lỗi.

Những bài nói chuyện, giáo dục đạo đức làm học trò khóc nức nở đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều (Ảnh minh họa)
Những bài nói chuyện, giáo dục đạo đức làm học trò khóc nức nở đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều (Ảnh minh họa)

Một chương trình khác, báo cáo viên nọ kể lại điển tích về những người mẹ hy sinh, nhịn đói vì con đến chết. Và đi cùng đó là “răn đe” những đứa con vô ơn, không nghe lời cha mẹ. Từ những lỗi thông thường, có diễn giả còn khai thác những vấn đề của học trò như chuyện yêu đương, đi phá thai của các người trẻ... để đánh vào cảm giác tội lỗi của các em.

Những bài giảng với những nội dung về "những đứa trẻ mang tội" hiện nay diễn ra khá nhiều. Không chỉ ở các khóa học, chuyên đề của các công ty dạy kỹ năng sống mà đang le lỏi vào các trường học thông qua các buổi nói chuyện, sinh hoạt chuyên đề. Ở các chương trình này, chưa biết hiệu quả thế nào, học sinh càng khóc như mưa thì càng được đánh giá cao.

Một số chương trình kỹ năng, giá trị sống, chỉ với một vài bài nói chuyện "rút nước mắt" của các báo cáo viên, phụ huynh làm mọi cách để con theo học bằng được. Nhất là những trường hợp các đứa trẻ bị đánh giá là bất trị thì phụ huynh lại càng kỳ vọng vào những bài giảng này. Rất nhiều trung tâm, công ty kỹ năng sống dùng hình ảnh học sinh khóc lóc, nước mắt của các em để quảng cáo, giới thiệu và trở thành “chiêu bài” vô cùng lợi hại với phụ huynh.

Còn không ít trường học, tiêu chí khi mời báo cáo viên là phải có đủ khả năng làm học sinh khóc. Họ không cần biết diễn giả đó có đưa đến cho học sinh thông tin, kiến thức gì nhưng không làm làm cho học trò bật khóc thì… không được.

Giáo dục "ăn nhanh"?

Những bài giảng lấy nước mắt học trò trong các bài giảng chuyên đề đạo đức của các diễn giả đang tạo nên một sức hút với nhà trường, phụ huynh khi tổ chức các chuyên đề giáo dục đạo đức, kỹ năng. Họ kỳ vọng từ nước mắt, tội lỗi của con trẻ các em sẽ thay đổi, tiến bộ như mong muốn của mình. Nhưng nhiều chuyên gia lại không đồng tình việc giáo dục theo cách thức này và lên tiếng như góp thêm một góc nhìn cho nhà trường, phụ huynh đang hoang mang trong việc giáo dục đạo đức con trẻ.

Bà Ngô Thị Thu Huyền (Thạc sĩ Tâm lý học về phát triển trẻ em và thanh thiếu niên, trường Toulouse le Mirail, CH Pháp) nêu quan điểm, mục tiêu của các chương trình này là giúp các em tăng nhận thức và thay đổi - về tình cảm gia đình, về tình yêu của mối quan hệ cha mẹ - con cái. Mục tiêu thì tốt đẹp nhưng cách triển khai theo cách “làm học trò khóc” là không ổn. Khi bạn tương tác với người khác, ngay cả ở góc độ giáo dục, bạn cần tôn trọng nhân phẩm của người khác và tránh việc thao túng người khác để đạt được mục đích.

Học sinh ở TPHCM trong một chuyên đề về tuổi mới lớn
Học sinh ở TPHCM trong một chuyên đề về tuổi mới lớn

Rồi nữa, bà Huyền nhấn mạnh, sự thay đổi không bao giờ ngay và nhanh, và nó càng không nên đến từ cảm giác tội lỗi, bị kết án, cảm thấy xấu hổ. Nó cần đến từ việc nhận ra các cảm xúc, các suy nghĩ, và biểu lộ một cách thỏa đáng, tự tôn. Mà quá trình này dài lắm, đó là quá trình của nhận thức, của tương tác và của việc khẳng định các phẩm chất tính cách của mỗi người.

“Các diễn giả này nóng lòng muốn thúc đẩy nhanh việc đạt được mục tiêu giáo dục, họ mải mê vì mục tiêu này. Mà ẩn sâu bên dưới là mong học sinh "ngoan ngoãn" hơn, biết chú tâm vào những điều có ích cho gia đình, xã hội? Và có lẽ đó là chờ đợi của nhà trường, của phụ huynh”, bà Huyền nói.

Chuyên gia này phân tích thêm, cha mẹ - con cái là mối quan hệ đầy yêu thương nhưng cũng đầy rắc rối - xung đột. Những đứa trẻ đang ở tuổi định vị bản thân mình không thể tránh những thử thách để tự lập nhiều hơn trong mối quan hệ này. Chưa kể, nhiều phụ huynh chưa biết cách tạo điều kiện cho đứa trẻ cá nhân hóa bản thân mình thì không thể tránh những bối rối ở cái ranh giới đúng - sai.

“Điều này gây ra cảm giác tội lỗi Và rồi gọi ra cảm xúc đau khổ của người ta, thì diễn giả đã làm gì, có ghi nhận? Có nâng đỡ? Có biết điều gì nằm đằng sau cảm xúc đau khổ đó?”, bà Huyền đặt câu hỏi.

Trong đối xứng này, người nghe chịu các cảm giác lo lắng, day dứt, bản thân kém cỏi và thậm chí bất lực; người nói hài lòng khi nhìn thấy sự thay đổi về mặt hình thức của người khác, người tổ chức hài lòng về những giây phút cảm động rưng rưng mà họ cho rằng sẽ là động lực thay đổi mạnh mẽ ở các em học sinh. Và dường như những mâu thuẫn muốn hóa giải đã được giải quyết mà không cần phải đối diện.

Bà Huyền cũng cảnh báo những hoạt động giáo dục trẻ, vì cộng đồng là cần thiết, song cần có một nền tảng phù hợp với hoạt động cộng đồng, và hết sức cẩn thận về những ảnh hưởng tiêu cực, những mặt trái của nó. Nhất là đối tượng ở đây là học trò.

Lê Đăng Đạt

Từ khóa: thùng nhựa rỗngthùng nhựa đặcthùng nhựa công nghiệpthùng nhựa rỗng công nghiệpthùng nhựa đặc công nghiệp

Bài viết khác

  • Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
    Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
    Dân trí Theo danh sách những người đạt chuẩn giáo sư năm 2017 mà Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước vừa công bố ngày 2/2 có Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. >> Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
  • Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
    Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
    Dân trí Trong 2 ngày 31/1 và 1/2/2018, Hội đồng Chức danh giáo sư nhà nước (HĐCDGSNN) đã xét duyệt, bỏ phiếu tín nhiệm ứng viên đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2017.
  • Từ kỳ tích U23 VN, nghĩ đến triết lý giáo dục để phát triển bền vững
    Từ kỳ tích U23 VN, nghĩ đến triết lý giáo dục để phát triển bền vững
    Dân trí Khi một nền giáo dục được sự quan tâm và động viên của toàn xã hội, ắt hẳn sẽ có những biến chuyển tích cực. Và khi nền giáo dục được xã hội hóa và nhận được sự ủng hộ tối đa và vô điều kiện của xã hội thì chắc chắn nền giáo dục đó sẽ phát triển bền vững. >> Đường dài cho U23 Việt Nam >> Bài học giáo dục từ U23 Việt Nam >> ​“Giải mã” phương pháp giáo dục học trò của HLV Park Hang Seo
  • Một trường học đặt tên “đường“ mang tên thầy Park Hang-seo và đội tuyển U23
    Một trường học đặt tên “đường“ mang tên thầy Park Hang-seo và đội tuyển U23
    Trước kì tích của đội tuyển U23 tại Giải U23 Châu Á, Trường Cao đẳng Công nghệ thông tin Hữu nghị Việt - Hàn đã sử dụng tên của HLV Park Hang-seo và các học trò để đặt tên cho các con đường nội bộ trong khuôn viên trường. >> Quyên góp Cờ Tổ quốc chào mừng U23 để ủng hộ cho các ngư dân >> Tại sao cầu thủ U23 VN mặc đồng phục khi đi ra ngoài cùng nhau? >> Từ U23 Việt Nam, nghĩ về văn hóa cổ động của giới trẻ
  • Từ cô sinh viên sợ tiếng Anh trở thành chủ nhân học bổng 233 triệu đồng tại vương quốc Anh
    Từ cô sinh viên sợ tiếng Anh trở thành chủ nhân học bổng 233 triệu đồng tại vương quốc Anh
    Hoang mang mỗi lần lên lớp, không hiểu được bài giảng tiếng Anh của giáo viên nước ngoài. Đó là cảm nhận của Bùi Phương Anh khi bước vào năm nhất đại học. Nhưng cũng chính cô bạn ấy, vài năm sau đã trở thành chủ nhân của Học bổng trị giá 233 triệu VNĐ tại ĐH Middlesex, Anh quốc.
  • Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
    Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
    Dân trí Để diễn tả một hành động đang diễn ra hoặc đang trong quá trình thực hiện, chúng ta sử dụng thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous) để biểu thị trong tiếng Anh. Vậy cụ thể, cách dùng của Present Continuous là gì? Hãy cùng tìm hiểu xem!
  • Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
    Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
    Rất có thể bạn đang nhầm lẫn giữa thành tích và mục đích lớn khi học tiếng Anh, dẫn đến lệch lạc trong phương pháp học nên tiếng Anh chưa thể giúp bạn thành công trong công việc cũng như cuộc sống.
  • Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam:
    Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cởi bỏ nút thắt về đầu tư xây dựng đối với trường tự chủ"
    Dân trí Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đề nghị như vậy với Bộ GD&ĐT trong buổi làm việc với cán bộ, giảng viên trường Đại học Thương mại ngày 30/1. >> “Tự chủ đại học mà nửa vời thì không được” >> Tự chủ đại học kiểu gì mà lát sàn nhà vẫn phải xin phép >> Tăng quyền tự chủ, mức học phí có tăng?
  • Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
    Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
    Dân trí Với những thành tích xuất sắc, tiêu biểu, đóng góp to lớn cho sự phát triển của địa phương, một học sinh trường THPT chuyên Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa (Thanh Hóa) đã được Chủ tịch UBND tỉnh tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”. >> Thanh Hóa: Thưởng 100 triệu đồng cho học sinh giành huy chương vàng Olympic Quốc tế
  • Môn Tập làm văn tiểu học khó thật!
    Môn Tập làm văn tiểu học khó thật!
    Dân trí Có lẽ không chỉ riêng tôi mà rất nhiều phụ huynh phải “than trời” khi con nhờ hướng dẫn môn Tập làm văn, bài tập cô giao về nhà với những đề bài hóc búa. Vì sao môn Tập làm văn tiểu học lại trở thành “nỗi sợ” cho nhiều em học sinh (cũng như phụ huynh) đến thế?
  • Giáo viên: Phải thận trọng ngay từ cách xưng hô
    Giáo viên: Phải thận trọng ngay từ cách xưng hô
    Dân trí Hôm qua cháu tôi (một giáo viên cấp 1) về “than thở” với tôi vì mới bị phụ huynh góp ý trong cách xưng hô. Cháu nói mình đang bị áp lực từ phía phụ huynh mang lại. Cháu tâm sự nhiều lúc cảm thấy chán vô cùng, rằng lương thì thấp mà bị phụ huynh “soi” quá kĩ. >> Bài học “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn” >> Thầy cô hãy là tấm gương sáng để các em noi theo
  • Học tiếng Anh mỗi ngày: Ứng dụng
    Học tiếng Anh mỗi ngày: Ứng dụng "thành ngữ, tục ngữ" như thế nào?
    Dân trí Liệu trong tiếng Anh có "thành ngữ, tục ngữ" không? Những thành ngữ, tục ngữ liên quan đến thể thao là gì? >> Trắc nghiệm học tiếng Anh: "Kick" - cú đá >> Chương trình mới: "Đích đến" của môn Tiếng Anh là khả năng giao tiếp
  • Hà Nội: Lo quá tải lớp học khi áp dụng chương trình phổ thông mới
    Hà Nội: Lo quá tải lớp học khi áp dụng chương trình phổ thông mới
    Dân trí “Hà Nội vẫn lo nhất là thiếu đất, thiếu kinh phí để xây trường vì quá tải trường lớp. Mong lãnh đạo Thành phố quan tâm xây thêm nhiều trường lớp để đáp ứng được các yêu cầu bắt buộc trên” - GS Nguyễn Minh Thuyết đề nghị tại Hội nghị triển khai công tác chuẩn bị các điều kiện để áp dụng chương trình, SGK mới do UBND TP Hà Nội vừa tổ chức. >> Áp dụng chương trình GDPT mới: Dự kiến mỗi năm tuyển dụng gần 8.000 giáo viên tiểu học >> Cần bổ sung hơn 57.000 phòng học khi áp dụng chương trình GDPT mới
  • Mâu thuẫn chuyện tình cảm, nữ sinh lớp 10 bị cô gái trẻ chặn đường đánh “dằn mặt”
    Mâu thuẫn chuyện tình cảm, nữ sinh lớp 10 bị cô gái trẻ chặn đường đánh “dằn mặt”
    Dân trí Do mâu thuẫn trên mạng xã hội về chuyện tình cảm, một cô gái trú ở huyện Anh Sơn (Nghệ An) đã chặn đường một nữ sinh của Trường THPT Con Cuông để đánh nhau trước sự chứng kiến của nhiều người nhưng không có ai vào can ngăn gây xôn xao dư luận. >> Vì sao nữ sinh hay đánh nhau? >> Sẽ xử lý nghiêm vụ nữ sinh lớp 8 dùng mũ bảo hiểm đánh nhau giữa đường
  • Lần đầu tiên một đại học Việt Nam trao giải vinh danh các nhà khoa học toàn cầu
    Lần đầu tiên một đại học Việt Nam trao giải vinh danh các nhà khoa học toàn cầu
    Dân trí Ngày 19/1, ba nhà khoa học nước ngoài và một nhà khoa học Việt Nam đã được vinh danh tại Giải thưởng Khoa học Đại học Tôn Đức Thắng (TDTU Prize). Đây là giải thưởng đầu tiên tại Việt Nam dành cho các nhà khoa học trên toàn cầu. >> Khuyến khích hỗ trợ các nhà khoa học công bố hồ sơ trên Google Scholar
  • Nhan sắc tầm thường, tính nhút nhát có học được ngành Quản trị khách sạn?
    Nhan sắc tầm thường, tính nhút nhát có học được ngành Quản trị khách sạn?
    Dân trí Em thích ngành học được tiếp xúc với nhiều người như ngành du lịch, khách sạn. Em dự kiến đăng ký ngành học Quản trị khách sạn nhưng e ngại vì nhan sắc của em rất tầm thường, tính lại nhút nhát. Vậy có nên theo học ngành này không? Ngành Quản trị khách sạn học như thế nào? (nguyenhang@gmail.com) >> Muốn làm “Người vận chuyển”, học ngành nào là phù hợp? >> Toàn cảnh tuyển sinh vào ĐH Quốc gia HN 2018: Xét tuyển kết quả SAT
  • Thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ sẽ có nhiều thay đổi
    Thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ sẽ có nhiều thay đổi
    Dân trí GS Nguyễn Minh Thuyết - Tổng Chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông mới cho biết hình thức thi tốt nghiệp THPT từ nay đến năm 2020 được giữ ổn định như hiện nay. Tuy nhiên, khi áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới, việc thi tốt nghiệp phổ thông và tuyển sinh ĐH,CĐ sẽ thay đổi. >> Dự kiến tháng 4/2018 sẽ ban hành chương trình giáo dục phổ thông mới
  • Chưa chuyển ngạch công chức vẫn được bổ nhiệm Phó Phòng Giáo dục
    Chưa chuyển ngạch công chức vẫn được bổ nhiệm Phó Phòng Giáo dục
    Dân trí Dù đang là viên chức thế nhưng bà Lê Thị Hà (SN 1975) vẫn được bổ nhiệm chức danh Phó Phòng Giáo dục TP Thanh Hóa. Đáng nói, việc bổ nhiệm bà Hà đã được 2 năm nhưng đến nay bà Hà vẫn chưa được cấp có thẩm quyền cho chuyển ngạch sang công chức trong khi Luật Cán bộ công chức quy định chức danh trên phải là công chức.
  • Đề tài nghiên cứu của Việt Nam gây chú ý tại Diễn đàn EAFONS 21
    Đề tài nghiên cứu của Việt Nam gây chú ý tại Diễn đàn EAFONS 21
    Dân trí Với đề tài “Tỉ lệ và mối liên quan chứng mất ngủ và các triệu chứng khác trên bệnh nhân ung thư đang điều trị hoá chất tại Việt Nam”, nhóm nghiên cứu của Việt Nam đã giành được sự quan tâm của đông đảo cộng đồng nghiên cứu tại Diễn đàn Nghiên cứu Điều dưỡng khu vực Bắc Á lần thứ 21 (EAFONS 21)
  • Đà Nẵng tổ chức thi tuyển Hiệu trưởng trường THCS
    Đà Nẵng tổ chức thi tuyển Hiệu trưởng trường THCS
    Dân trí Quận ủy Hải Châu (Đà Nẵng) vừa tổ chức thi tuyển chức danh Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Huệ. Theo đó, có 6 ứng viên tham gia thi tuyển. >> Thi tuyển giáo viên Quảng Ngãi: 90,3% thí sinh vượt qua vòng 1